portal managera

Efektywny manager

Efektywność jest kategorią ekonomiczną wykorzystywaną przede wszystkim jako kryterium oceny działalności zarówno na poziomie całego przedsiębiorstwa, jak i w poszczególnych jego obszarach. Pojęcie efektywności odnosi się najczęściej do zasady racjonalnego gospodarowania formułowanej w dwóch obszarach - maksymalizacji efektu (wydajność) i minimalizacji nakładów (oszczędność)

Jak rozumieć efektywność

Efektywność jest pojęciem trudnym do jednoznacznego zdefiniowana. Najbardziej powszechne skojarzenia na temat efektywności dotyczą pojęcia sprawności działania, skuteczności i ekonomiczności. Istotna jest tu relacja pomiędzy celem, efektem i nakładem. Najlepiej zinterpretować efektywność w sposób ekonomiczny, czyli jako nakład pracy, zasobów, do rozwiązania problemu. Podstawą efektywności jest wykonywanie rzeczy w odpowiedni, optymalny sposób. Czym mniejsze nakłady na rozwiązanie problemu w stosunku do strat jakie dany problem generuje, tym bardziej efektywne jest rozwiązanie, przy założeniu, że jest ono skuteczne.

Odnosząc efektywność do organizacji można wyróżnić jej dwa wymiary - operacyjny i strategiczny. Efektywność w sensie operacyjnym oznacza realizowanie działań znacznie lepiej względem tego, co robią inni. Wymiar strategiczny efektywności związany jest natomiast z zaleceniem by działać w odmienny sposób, urzeczywistniając tym samym unikatowe koncepcje biznesowego działania. Efektywność może być rozumiana jako umiejętność szybkiego przystosowania się do zmian, miara zdolności organizacji do realizacji strategii i urzeczywistniania celów, narzędzie pomiaru skuteczności i sprawności działania.

efektywnoscRodzaje efektywności

Efektywność jest też kluczowym elementem rozwoju człowieka i organizacji, przejawiającym się w samorealizacji i zdolności nowoczesnego społeczeństwa do przetrwania. Wyróżnia się także efektywność kierowania będącą miarą sprawności przedsiębiorstwa i skuteczności managera oraz stopnia wyznaczania i osiągania przez niego odpowiednich celów. Jest ona wyraźnie powiązana z poziomem racjonalności i motywacją jednostek podejmujących decyzje, interakcjami międzyludzkimi, kontaktami oraz wewnętrzną organizacją jednostek decyzyjnych w przedsiębiorstwach.

Przedsiębiorstwo prowadząc działalność gospodarczą, może osiągać korzyści skali, jeżeli wzrostowi efektów podejmowanych przedsięwzięć towarzyszy proporcjonalnie niższy przyrost kosztów. Oznacza to, iż przedsiębiorstwo może działać efektywniej zwiększając do pewnego momentu poziom produkcji. Popularnym sposobem zwiększania efektywności jest redukcja strat oraz zbędnych kosztów. Przykladem może być efektywność energetyczna procesów, która jest bacznie śledzona przez przedsiębiorstwa, jako łówny element kosztotwórczy.

Pomiar efektywności przedsiębiorstwa

Metodyka pomiaru efektywności przedsiębiorstwa jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się dziedzin ostatnich lat. Pomiar efektywności podejmowanych przez przedsiębiorstwa działań jest standardową procedurą pozwalającą na racjonalną alokację dostępnych zasobów. Wysoka efektywność działań jest bowiem uzasadnieniem do dalszego rozwoju, podczas gdy niska efektywność stanowi sygnał ostrzegawczy, prowadzący do ograniczania lub zaprzestania danego działania biznegowego.

Efektywność ekonomiczną można mierzyć opisując relacje między efektami a nakładami, odnosząc do siebie przyrosty efektów i przyrosty nakładów, bądź też odnosząc do siebie całkowite efekty do cząstkowych nakładów. Efektywność, jako uniwersalna i kompleksowa miara sprawności gospodarowania, odnoszona może być do pojedynczego przedsiębiorstwa, jak też do całej gospodarki.

Powszechnie stosowane metody pomiaru efektywności opierają się na podejściu wskaźnikowym. Analiza wskaźnikowa jest stosunkowo prostą metodą wglądu w operacje gospodarcze i wyniki funkcjonowania przedsiębiorstwa. Ujęcie wskaźnikowe sprowadza się do konstruowania relacji pomiędzy różnymi wielkościami. Ważna jest prawidłowa interpretacja, której dokonuje się na podstawie porównania uzyskanych wyników z przyjętymi poziomami odniesienia (KPI). Wybór wskaźników podyktowany jest celem analizy. 

Wskaźnikowa analiza ekonomiczna dysponuje dużą liczbą wskaźników, które najczęściej ujmowane są w następujące grupy: wskaźniki rentowności, wskaźniki płynności finansowej i wypłacalności, wskaźniki sprawności działania, wskaźniki zadłużenia i zdolności do obsługi długu, wskaźniki rynkowe. Efektywność może być analizowana w różnych
wymiarach. Jedną z popularnych metod badania efektywności energetycznej jest wykonywany przez przeszkolonych i doświadczonych praktyków technicznych, audyt energetyczny przedsiębiorstwa

Metody pomiaru efektywności w przemyśle nie muszą odnosić się jedynie do procesu produkcyjnego, mogą być stosowane również w celu oceny całego przedsiębiorstwa, a więc do pomiaru efektywności na poziomie strategicznym. Do najczęściej stosowanych wskaźników zaliczamy:

  • wskaźniki produktywności,
  • wskaźniki rentowności,
  • analiza wydajności i stopnia wykorzystania stanowisk,
  • efektywność przestrzenna organizacji produkcji,
  • strategiczna karta wyników,
  • analiza udziału w rynku,
  • analiza satysfakcji klienta,
  • analiza progu rentowności,
  • analiza wąskich gardeł,
  • wydajność na jednego zatrudnionego,
  • produktywność pracy,
  • produktywność środków trwałych,